Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi – CMK 171. madde, hakkında yeterli şüphe bulunsa bile belirli şartlar altında Cumhuriyet savcısının kamu davası açmayı belirli bir süre erteleyebilmesine imkân veren ceza muhakemesi kurumudur. Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, üst sınırı üç yıl hapis (çocuklar yönünden beş yıl) olan suçlarda ve kanunda sayılan koşullar birlikte gerçekleştiğinde uygulanır; bu süre zarfında şüpheli kasten yeni bir suç işlemez ve zararı tamamen giderirse, sürenin sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilebilir. Kurum; ilk defa suç işleyenler bakımından bireyselleştirme, yargılamanın sürüncemede kalmasını önleme ve onarıcı adalet hedefleriyle, şüpheli ve toplum açısından dava açmaktan daha yararlı görülen hallerde devreye girer. Ayrıca örgüt suçları, kamu görevlisine karşı/görevle ilgili suçlar, askerî suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar bakımından uygulanmaz; verilen kararlar ise yalnızca soruşturma/kovuşturma amacıyla erişilebilen özel bir sisteme kaydedilir. Anahtar kelimemiz olan kamu davasının açılmasının ertelenmesi – CMK 171. madde bu makalede kapsamlı biçimde ele alınacaktır.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Nedir?

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, Cumhuriyet savcısının, hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunan bir kişi hakkında, belirli şartların varlığı halinde dava açmayı belirli bir süre için ertelemesidir. Bu karar verildiğinde, soruşturma dosyası askıya alınır ve şüpheli hakkında 5 yıl (çocuklar için 3 yıl) sürecek bir denetim süreci başlar.

Bu süre içinde şüpheli kasten suç işlemezse, sürenin sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Ancak denetim süresi boyunca kasıtlı bir suç işlenirse, ertelenen dosya yeniden ele alınır ve kamu davası açılır.

Bu kurumun yasal dayanağı, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 171. maddesidir (CMK 171). Söz konusu madde ile Cumhuriyet savcısına, kamu davası açma konusunda bir takdir yetkisi tanınmıştır. Böylece savcı, suçun niteliğini, failin kişiliğini, suçun toplum üzerindeki etkisini değerlendirerek dava açmanın ertelenmesini uygun görebilir.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, ilk kez 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile hukuk sistemimize girmiş, ardından 5560 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucunda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK 171/2) dâhil edilmiştir. En son 24 Ekim 2019 tarihli 7188 sayılı Kanun ile kapsamı genişletilmiş, uygulama koşulları netleştirilmiştir.

Bu düzenleme ile amaçlanan, özellikle ilk defa suç işleyen kişilerin cezalandırılmak yerine topluma yeniden kazandırılması, yargı mercilerinin iş yükünün azaltılması ve ceza adalet sisteminde onarıcı adaletin sağlanmasıdır.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesine Karar Verilebilmesi İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Hukuki bakımdan, erteleme kararı verilmesi için; sanığın daha önce aynı suç için ceza almamış olması ve sosyal yardımlardan yararlanabilmesi gibi şartlar da aranmaktadır. Erteleme süreci, mahkeme tarafından titizlikle değerlendirilmeli ve sanığın sosyal statüsünün dikkate alınması önem arz etmektedir. Tüm bu unsurlar, davanın seyrini etkileyen kritik faktörlerdir. Muğla ceza avukatı ile birlikte bu süreci sağlıklı bir şekilde yönetebilirsiniz.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK 171), Cumhuriyet savcısının takdirine bağlı bir karar olmakla birlikte, bu kararın verilebilmesi için kanunda açıkça belirtilmiş bazı zorunlu şartların bir arada bulunması gerekir. Bu şartlar gerçekleşmediği takdirde, savcı dava açmakla yükümlüdür.

Bu koşullar şu şekilde sıralanabilir:

1. Suçun niteliği:
   Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı yalnızca uzlaştırma ve önödeme kapsamı dışında kalan, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda uygulanabilir.
   On beş yaşını doldurmamış çocuklar için bu sınır beş yıl olarak belirlenmiştir.
2. Şüphelinin sabıka durumu:
   Şüphelinin daha önce kasten işlenmiş bir suçtan dolayı hapis cezası almamış olması gerekir. Ancak taksirli suçlardan veya yalnızca adli para cezasından mahkûmiyet durumları engel teşkil etmez.
3. Yeniden suç işlememe beklentisi:
   Yapılan soruşturma sonucunda, kamu davasının açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması gerekir.
4. Toplum açısından yarar:
   Erteleme kararının, hem şüpheli hem de toplum açısından, doğrudan kamu davası açılmasından daha yararlı olacağı yönünde bir kanaat oluşmalıdır.
5. Zararın giderilmesi:
   Suçtan zarar gören kişi veya kamuya verilen zarar tam olarak giderilmelidir. Bu giderim; aynen iade, eski hale getirme veya tazmin yoluyla yapılabilir. Zarar doğurmayan suçlarda ise bu koşul aranmaz.

Bu şartlar birlikte sağlandığında Cumhuriyet savcısı, kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verebilir. Aksi halde id­dianame düzenlenerek dava açılması gerekir.

Erteleme kararı verilmesi halinde zamanaşımı süresi durur, ancak kesilmez. Şüpheli, 5 yıllık (çocuklar için 3 yıllık) süre içinde kasten suç işlemezse, süre sonunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir ve bu karar şüpheli hakkında sabıka kaydına işlenmez.

Kamu Davasında Ertelenme Süresi Kaç Yıldır?

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi, belirli bir süre boyunca davanın açılmaması anlamına gelir. Ancak, bu ertelemenin süresi kanun çerçevesinde belirlenmiştir. Genel olarak, kamu davasında ertelenme süresi 5 yıl olarak öngörülmektedir. Bu süre, davanın niteliğine ve suçun ağırlığına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Örneğin, eğer fail bakımından bir rehabilitasyon süreci söz konusuysa, bu süre uzatılabilir. Ayrıca, yürürlükteki mevzuata göre, mahkeme belirli şartları sağladığında, bu süreyi uzatma veya kısaltma hakkına da sahiptir. Bu nedenle, her durumu kendi içinde değerlendirmek önemlidir.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Gbt De Çıkar Mı?

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, birçok kişi tarafından merak edilen bir konudur. Bu durumun, GBT (Genel Bilgi Toplama) kayıtlarına yansıyıp yansımadığını anlamak önemlidir. Ertelenme süreci, davanın henüz açılmadığı bir aşamayı kapsar. Bu nedenle, kamu davalarının açılmasının ertelenmesi durumunda, kişinin GBT’sinde herhangi bir suç kaydı oluşmaz.

Ancak, eğer ertelenme kararı sonrası kişi bir suç işlerse, bu yeni suç, GBT kaydına işlenebilir. Bunun yanı sıra, ertelenme süresi içinde belirli şartların yerine getirilmesi, davanın son durumunu etkileyebilir. Yani, kamu davalarının açılması ertelense bile, bireyin geçmişteki davranışları ilerideki hukuki durumunu etkileyebilir. Bilinçli olmak ve uygun davranış sergilemek her zaman en iyisidir.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (Kdae) Yargıtay Kararları

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi, Türkiye’de adalet sisteminin esnekliğini sağlayan önemli bir araçtır. Yargıtay, bu konuda birçok karar vermiştir. Bu kararlar, genellikle sanığın sosyal durumu, suçun niteliği ve mağdurun durumu gibi unsurları dikkate alarak görülmektedir. Yargıtay, davanın ertelenmesi durumunda, sanığın rehabilitasyon sürecine katkı sağlamayı hedefler.

Örneğin, bir suçu ilk kez işleyen genç yaştaki bir birey için, eğitim ve rehabilitasyon programlarına yönlendirilmesi tavsiye edilebilir. Yargıtay, bu tür durumlarda genel kamu düzenini tehdit etmeyecek şekilde, kamu davasının açılmasının ertelenmesini uygun bulabilmektedir. Bu, yalnızca birey için değil, aynı zamanda toplum için de olumlu sonuçlar doğurmaktadır. Erteleme kararları, yasaların amacına uygun bir şekilde uygulanması açısından kritik öneme sahiptir.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kapsamında Olan Suçlar

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, yalnızca belirli suç türleri için uygulanabilir. Bu suçlar genellikle hafif nitelikli, toplum düzenine yönelik olmayan ve üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlardır. Ayrıca bu suçlar uzlaştırma ve önödeme kapsamı dışında kalmalıdır.

Buna göre, CMK 171. madde uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kapsamına giren suçlar şunlardır:

Türk Ceza Kanunu (TCK) Kapsamında

• TCK m.154/2-3: Hakkı olmayan yere tecavüz
• TCK m.170: Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması
• TCK m.179/2-3: Trafik güvenliğini tehlikeye sokma
• TCK m.183: Gürültüye neden olma
• TCK m.197/2-3: Parada sahtecilik
• TCK m.203: Mühür bozma
• TCK m.206: Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan
• TCK m.228/1: Kumar oynanması için yer veya imkân sağlama
• TCK m.268: Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması

6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun

• m.13/1-3-5
• m.15/1-2-3

6831 Sayılı Orman Kanunu

• m.93/1

1072 Sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Aletleri Hakkında Kanun

• m.2

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu

• Ek m.2/2(1)

Ayrıca TCK 191. madde kapsamında düzenlenen kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya kullanmak suçu, özel bir düzenleme olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesi kapsamına alınmıştır.

Burada dikkat edilmesi gereken husus, bu suçtan dolayı daha önce ertelenme kararı verilmemiş olmasıdır. Eğer kişi daha önce aynı madde kapsamında ertelenme kararı almamışsa, CMK 171. maddesindeki koşullar aranmadan yeniden erteleme kararı verilebilir.

Bu suçlar yönünden kamu davasının açılmasının ertelenmesi, şüpheliye ikinci bir şans tanıyan, toplumsal yararı ve failin ıslahını esas alan onarıcı adalet anlayışının bir yansımasıdır.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararı Kesinleşmeden İşlenen Suçlar

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi süreci, bazı durumlarda suç işleyenler açısından büyük önem taşır. Çünkü ertelenme kararı verildiğinde, sanıkların durumu ve işledikleri suçlar üzerinde farklı etkiler yaratılabilir. Eğer bir kişi, bu karar kesinleşmeden yeni bir suç işlerse, önceki erteleme kararı geçerliliğini kaybedebilir.

Bu durumda, yeni işlenen suç için yeniden ceza davası açılabilir ve sanık, erteleme sürecinden faydalanamaz. Dolayısıyla, erteleme kararının kesinleşmemesi, işlenecek suçların sonuçları açısından kritik bir rol oynamaktadır. Hukuki süreçlerin karmaşık yapısı içinde, sanıkların dikkatli olması ve yeni suçlardan kaçınması önemli bir husustur. Bunun yaninda, yargı sürecindeki herhangi bir aksaklık, sanığın lehine ya da aleyhine sonuçlar doğurabilir.

Savcının Dava Açma Mecburiyeti

Cumhuriyet savcısı, ceza muhakemesi sisteminde kamu davası açma yetkisi ve aynı zamanda bu konuda mecburiyet taşır. Bu ilke, “mecburilik ilkesi” olarak adlandırılır. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK 170. madde) açık hükmüne göre, savcı soruşturma evresinde topladığı delilleri değerlendirerek suçun işlendiğine dair yeterli şüphe elde etmişse iddianame düzenlemekle yükümlüdür.

Ancak CMK 171. madde bu genel kurala bir istisna getirmiştir. Bu madde sayesinde savcı, bazı hafif suçlarda dava açmak yerine “kamu davasının açılmasının ertelenmesine” karar verebilir. Böylece ceza yargılaması sisteminde bireyselleştirme sağlanır ve özellikle ilk defa suç işleyen kişiler için yargılama sürecine girmeden topluma yeniden kazandırılma imkânı tanınır.

Savcının kamu davası açıp açmama kararı şu aşamalara dayanır:

1. Delil değerlendirmesi:
   Soruşturma sonunda elde edilen delillerin suçun işlendiğine dair yeterli şüphe oluşturup oluşturmadığı değerlendirilir.
2. Suçun niteliği:
   Eğer suç kamu davasının açılmasının ertelenmesi kapsamına giriyorsa, savcı takdir hakkını kullanarak dava açmayabilir.
3. Erteleme şartlarının değerlendirilmesi:
   Şüphelinin sabıkasız oluşu, suçun ağırlığı, zarar giderimi ve yeniden suç işlememe olasılığı birlikte ele alınır.
4. Karar:
   Tüm koşullar sağlanmışsa savcı, beş yıl süreyle kamu davasını erteleme kararı verir. Aksi halde iddianame düzenler ve davayı açar.

Dolayısıyla, Türkiye’de kamu davası açılmasında mecburilik ilkesi esas olmakla birlikte, CMK 171. madde bu kuralın istisnasını oluşturur. Bu istisna, hem yargı organlarının iş yükünü hafifletmek, hem de suçtan dönme potansiyeli olan bireyleri cezalandırmadan rehabilite etmek amacını taşır.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararına İtiraz ve Dilekçesi

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK 171) kararı, Cumhuriyet savcısı tarafından verildiğinde, hem şüpheli hem de suçtan zarar gören bu karara karşı itiraz hakkına sahiptir. Bu hak, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 173. maddesinde düzenlenmiştir.

İtiraz Hakkı

• Kimler itiraz edebilir:
  Karardan şüpheli veya suçtan zarar gören kişi itiraz edebilir.
• İtiraz süresi:
  Kararın ilgiliye tebliğ edilmesinden itibaren 15 gün içinde itiraz edilmelidir.
• İtiraz mercii:
  İtiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının görev yaptığı yerdeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır.

Bu başvuru sonucunda sulh ceza hâkimi, dosya üzerinden inceleme yaparak erteleme kararının yerinde olup olmadığını değerlendirir. Eğer koşulların gerçekleşmediği kanaatine varırsa, erteleme kararını kaldırarak Cumhuriyet savcısına dava açma talimatı verebilir.

Dilekçe Örneği

Aşağıda, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı yapılacak itiraz dilekçesi örneği yer almaktadır. Dilekçe, kişisel bilgilere göre düzenlenmeli ve ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı’na sunulmalıdır.

………. NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
SUNULMAK ÜZERE
CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

Soruşturma No: ……
İtiraz Eden (Şüpheli): ……
Suç: ……
Konu: …….. Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ……… tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı itirazlarımızın sunulmasından ibarettir.

Açıklamalar:
…… Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yukarıda belirtilen dosyasında yapılan soruşturma neticesinde, üzerime atılı suçu işlediğim iddiasıyla hakkımda kamu davası açılmasının 5 yıl süreyle ertelenmesine karar verilmiştir.
Ancak bu karar hukuka ve hakkaniyete aykırıdır.
Yapılan soruşturma neticesinde yeterli delil bulunmadığından, hakkımda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, savcılıkça hatalı biçimde erteleme kararı verilmiştir.
Aşağıda açıklanan nedenlerle bu kararın iptalini ve takipsizlik kararı verilmesini talep ediyorum.

Sonuç ve Talep:
Yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda, ……. Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ……. tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı itirazımın kabul edilerek kararın kaldırılmasını ve hakkımda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesini saygıyla arz ederim.

Şüpheli / Vekili
İmza

Sıkça Sorulan Sorular

Kamu davasının ertelenmesi ne anlama gelir?

Kamu davasının ertelenmesi, mahkeme tarafından dava sürecinin belirli bir süre için durdurulması anlamına gelir. Bu erteleme, genellikle hak kaybını önlemek veya eksik belge ve bilgilerin tamamlanması amacıyla yapılır. Erteleme süresi boyunca davanın durumu ile ilgili herhangi bir gelişme yaşanmaz ve duruşmalar yapılmaz. Kamu davasının ertelenmesi, mağdur ve sanığı etkileyebilir, bu nedenle erteleme gerekçelerinin dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi önemlidir.

Hangi durumlarda kamu davası ertelenebilir?

Kamu davasının ertelenmesi, çeşitli nedenlerle gerçekleşebilir. Örneğin; delil yetersizliği, tanıkların dinlenmesi için ek süre ihtiyacı, sanığın sağlık durumu gibi durumlar haklı birer neden sayılır. Ayrıca, tarafların uzlaşma istemesi veya ilgili kurumların davaya katılma talebi gibi durumlardan dolayı da erteleme yapılabilir. Bu gibi hallerde mahkeme, erteleme kararı alırken dikkatli olmalıdır.

Kamu davası ne kadar süreyle ertelenebilir?

Kamu davasının ertelenme süresi, mahkemenin değerlendirmesine göre değişiklik gösterebilir. Genellikle, bu süre bir ay ile üç ay arasında değişebilir; ancak bazı durumlarda daha uzun erteleme süreleri de söz konusu olabilir. Mahkeme, erteleme süresinin sonunda davanın durumunu değerlendirir ve gerektiğinde bir kez daha erteleme kararı alabilir. Süreler, okul tatilleri, adli tatil gibi durumlar göz önünde bulundurularak da değişebilir.

Kamu davası ertelendikten sonra ne olur?

Kamu davası ertelendikten sonra, taraflar genellikle mahkemenin belirlediği tarihte tekrar duruşmaya katılmak zorundadır. Bu süre zarfında, tarafların kendi haklarını ve savunmalarını geliştirmeleri teşvik edilmektedir. Erteleme sona erdiğinde, mahkeme yeniden duruşmayı açar ve davada ilerlemeye devam eder. Ertelenen süre içinde sağlanan belgeler veya deliller davaya etkide bulunabilir; böylece daha sağlıklı bir değerlendirme yapılması sağlanır.